Μελάμποδος: Ο μεγάλος ξεχασμένος τιμώμενος ήρωας/μάντης/Ιατρός των αρχαίων Μεγάρων.

Το ιερό/θεραπευτήριο του Μελάμποδος στα Αιγόσθενα.


Στα αρχαία Μέγαρα γιορτάζονταν κάθε χρόνο τα ‘’Μελαμπόδεια’’ προς τιμή του Μελάμποδος, στο Ιερό του στα Μέγαρα (1η), όπου τελούνταν αγώνες κι ο νικητής έπαιρνε ως έπαθλο ένα μέρος των θυσιαζόμενων σφαγίων.
Ο Θεουργός/ ιατρός Μελάμποδος έδρασε τον 14ο αιων. π.χ., θεωρείται δε ο πρώτος ιατρός της Ευρωπαϊκής ιστορίας και υπήρξε 900 χρόνια προ του Ασκληπιού και 400 χρόνια προ του Ιπποκράτους.
Ο Μελάμποδος ήταν ο πρώτος κι ένας από τους μεγαλύτερους γιατρούς των αρχαίων χρόνων. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, (2η) τον Ησίοδο, τον Απολλόδωρο τον Αθηναίο(3η), τον Απολλώνιο τον Ρόδιο, τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, τον Στράβωνα, αλλά και τον ίδιο τον Όμηρο, ο Μελάμπους θεωρείται ο πρώτος γιατρός της ανθρωπότητας.
Στο όνομά του υπήρξε ένα μεγάλο έπος (4η ), που θεωρείται, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ότι περιελάμβανε τουλάχιστον τρία βιβλία, ίσως περισσότερα και έφερε την ονομασία Μελαμπόδεια ή Μελαμποδία που δεν έχει διασωθεί.
Παρόλο που ο Μελάμποδος δεν θεωρείται σαν σημαντικός θεός της κλασικής ελληνικής μυθολογίας είναι η κεντρική και η βασική φυσιογνωμία του αρχετύπου των ηρώων-θεραπευτών της αρχαιότητας.
Έτσι οι Μεγαρείς τιμούσαν με ετήσιες εορτές, εκείνον που θεμελίωσε την ιατρική επιστήμη στον ελλαδικό χώρο και κατά συνέπεια σε ολόκληρο το δυτικό πολιτισμό. Στο μεγάλο ιερό/θεραπευτήριο του στα Αιγόσθενα λειτούργησε παγκοσμίως και το πρώτο ψυχοθεραπευτήριο.



Η ψυχοθεραπεία ασκήθηκε απ’ τον Μελάμποδο κυρίως με τη χρήση του Ελλέβορου, που είναι ένα ήπιο δηλητήριο. Σε μικρές δόσεις δρα ως καθαρτικό, και σε μεγαλύτερες προκαλεί δηλητηρίαση. Για πολλά χρόνια και μέχρι τις μέρες μας, ο καθαρμός με ελλέβορο (και άλλα καθαρτικά), και το σοκ από την έντονη διάρροια, χρησιμοποιήθηκε (δια πάσα νόσο), ιδίως τη ψυχιατρική. Η αυτή θεραπευτική του παραπέμπει σε ομοιοπαθητικές θεραπείες με την εξώθηση της νόσου στα όρια της.
Κατά τον καιρό της ‘’επιστήμης’’ του, εξισορρόπησε με απόλυτη επιτυχία την Θεουργική (μαγική), ιατρική και την Επιστημονική ιατρική, δίνοντας έντονα ώθηση προς την δεύτερη.
Πρέπει να τονισθεί όμως, ότι η πρώτη συντεταγμένη απεμπλοκή από ιερουργίες/μαγείες πραγματοποιήθηκε από τον Ιπποκράτη (460-370 π.Χ.).
Ο Μελάμποδος διέθετε πλούσιες διαγνωστικές, θεραπευτικές γνώσεις και δυνατότητες. Η διαγνωστική του μέθοδος αποτελεί την πρώτη βάση και την απαρχή της ψυχολογίας, της ψυχιατρικής και της ψυχανάλυσης.
Ο Μελάμπους θεωρείται ο ιδρυτής του πρώτου ιατρικού σώματος, ως ανεξάρτητης κοινωνικής κατηγορίας, η οποία απέδωσε και τους περιοδεύοντες ιατρούς.
Άλλες πρωτιές που αποδίδονται στον Μελάμποδα είναι η εισαγωγή της λατρείας του Διονύσου στην Πελοπόννησο και η ανάμειξη του οίνου με νερό.
Ο μύθος που περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ο Μελάμπους απέκτησε τις εξαιρετικές του ικανότητες, έχει δύο σκέλη(5η).
Στο πρώτο, κάποια φιδάκια που ο Μελάμποδος ευεργέτησε, σύρθηκαν ως τους ώμους του την ώρα που κοιμόταν, με τις γλώσσες τους “καθάρισαν” την ακοή του. Ο Μελάμποδος ξύπνησε τρομαγμένος, αλλά με έκπληξη ανακάλυψε ότι μπορούσε να καταλαβαίνει τις φωνές των πουλιών και των ζώων. Και από τότε, αντλώντας πληροφορίες από αυτή την ανεξάντλητη πηγή, προέλεγε στους ανθρώπους τα μέλλοντα.
Αργότερα, σ’ ένα δεύτερο σκέλος του μύθου, ολοκλήρωσε τα υπερφυσικά του χαρίσματα όταν συνάντησε τον ίδιο τον Απόλλωνα κοντά στον Αλφειό και έτσι έγινε “μάντης άριστος“.
Ο μύθος φαίνεται απλός, όμως κρύβει μια μεγάλη αλήθεια. Οι δύο διαφορετικές παραδόσεις σχετικά με τον τρόπο που αυτός απέκτησε την μαντική του ικανότητα οφείλονται στην διαμάχη της Διονυσιακής με την Απολλώνια θρησκεία με αντικείμενο τον προσεταιρισμό του περίφημου μάντη.
Πιθανότατα ο Μελάμποδος ήταν απόστολος της λατρείας του Διονύσου. Η συγγένεια του Διονύσου με τις χθόνιες θεότητες εξηγεί ικανοποιητικά την προέλευση της μαντικής ικανότητας του Μελάμποδα. Το δώρο της πρόγνωσης το παίρνει από τη γη και τα φίδια που “καθαρίζουν” την ακοή του Μελάμποδα είναι κατεξοχήν χθόνια στοιχεία. Είναι η πρώτη εμφάνιση των όφεων, συμβόλων της ιατρικής επιστήμης μέχρι σήμερα, σ’ ολόκληρο τον κόσμο.
Αργότερα, το Ιερατείο της Απολλώνιας θρησκείας έκανε προσπάθεια να προσδέσει τον Μελάμποδα στο άρμα του Θεού της, που αποτελούσε εκείνη την εποχή το κατεστημένο της μαντικής.



Σημειώσεις:

(1η) Παυσανίας , Αττικά κεφ XLIV 5, 8: ‘’Εν Αιγοσθένοις δε Μελάμποδος του Αμυθάονος έστιν ιερόν, και ανήρ ου μέγας επειργασμένος εν στήλη και θυούσι τω Μελαμπόδι και ανά παν έτος εορτήν άγουσι.’’
Μετάφραση: ‘’Στα Αιγόσθενα υπάρχει ιερό του Μελάμποδα, του γιού του Αμυθάονα, και παράσταση ενός άνδρα, όχι μεγάλη, σκαλισμένη πάνω σε στήλη. Για τον Μελάμποδα υπάρχει θυσία και μια εορτή που γίνεται κάθε χρόνο.’’

(2η ) Μάντη τον έλεγαν οι αρχαίοι συγγραφείς.

(3η) Απολλόδωρος, βιβλίο Α΄ κεφ 9,3: ‘’Την δια φαρμάκων και καθαρμών θεραπείαν πρώτος ευρηκώς’’.

(4η) Ο Friedlander στα Argolica, 1905, υποστήριξε τη γνώμη ότι η Μελαμποδία ήταν ένα γενεαλογικό έπος που διηγείτο, ακολουθώντας χρονολογική σειρά, τους μύθους τους συνδεδεμένους με τα ονόματα των μάντεων του γένους των Μελαμποδιδών.
Νεότερη εργασία στο θέμα της Μελαμποδίας παρουσίασε η Ingrid Löffler, στα Beitrage zur klassischen Philologie το 1963. Η Loffler καταλήγει ότι η Μελαμποδία πρέπει να ακολουθούσε τη γενεαλογική σειρά του Ησιόδου, αλλά η διήγηση πρέπει να ήταν πολύ πιο ζωντανή, διότι περιελάμβανε ένα πλούσιο υλικό λαϊκών παραδόσεων (σελ. 3).
Παρ’ όλες όμως τις προσπάθειες, η Μελαμποδία παραμένει κατά το μεγαλύτερο μέρος άγνωστη και μαζί της ίσως πολλοί από τους αρχαίους μύθους, τους συνδεδεμένους με τον Μελάμποδα. Σε ότι όμως αφορά το Άργος οι μαρτυρίες που έχουμε είναι αρκετά ικανοποιητικές. Ο Μελάμπους αναδεικνύεται μέγας θεραπευτής.

(5η) Μέρος απ’ την ομιλία του Ιατρού Παναγιώτη Ν. Τσελφέ, στην τελετή απονομής «Βραβείων Ανδρέα Λεούση», 31 Ιανουαρίου 2010, στο Σύλλογο Αργείων «Ο Δαναός».

« ΣΟΛΩΝ » Ο σοφός, ο νομοθέτης, ο ποιητής, ο πολιτικός.

Ο Αριστοτέλης μας λέει, πως είναι ο πρώτος προστάτης του λαού που ξεκίνησε τη σειρά των λεγόμενων πολιτικών επαναστάσεων για να προστατέψει τα δικαιώματά του λαού.

Το 594 π. Χ. Εκλέχτηκε απ’ την Εκκλησία του δήμου άρχοντας. Ο Σόλων εργάστηκε επάνω στο όραμα κατά της κοινωνικής αδικίας, θέλησε μέσα στο πολιτικό φεουδαρχικό τότε καθεστώς, να αναγάγει την ισότητα στον νομικό, οικονομικό, δικαστικό και πολιτικό κατεστημένο της εποχής του. Σε κάποιο ποίημα του μας λέγει απολογητικά :

<<Και βία μαζί και δίκιο συνταιριάζοντάς τα

τα ‘φερα τούτα εγώ ως την άκρη, δυνατά,

έτσι όπως είχα τάξει. Νόμους όρισα

όμοιους για τους μεγάλους και για τους μικρούς

το δίκιο δρόμο στον καθένα δείχνοντας…>>

Ο μεγάλος νομοθέτης ήταν ένας σπουδαίος της ελεγείας εκπρόσωπος και το ποιητικό του έργο παρουσιάζει βαθύ κοινωνικό περιεχόμενο όπου αντανακλά τις κοινωνικές συγκρούσεις, τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις, στις αλλαγές τις οποίες εκείνος ηγήθηκε.

Ο Σόλων γεννήθηκε το 635 π. Χ. στην Αθήνα αλλά η καταγωγή του ήταν απ’ την Ασωπιάδα, ( άλλη μία ονομασία της Σαλαμίνας. ) Νωρίς στράφηκε στο εμπόριο ταξιδεύοντας περισσότερο όχι τόσο για τον πλούτο διότι τον κατείχε ο έρωτας για την πείρα και τις γνώσεις, μια που συχνά τόνιζε: –πολλοί κακοί άνθρωποι είναι πλούσιοι, πολλοί ζούνε φτωχικά, όμως εμείς δεν θα ανταλλάξουμε την αρετή με τον πλούτο. Η αρετή είναι ριζωμένη βαθιά μέσα μας, τα χρήματα κάποτε τα έχει ο ένας και άλλοτε υπάρχουν στην κατοχή του άλλου,- αλλά τα ταξίδια αυτά, ήταν προφανώς οι κομιστές της μεγάλης σοφίας του και συγκαταλέγεται στην σειρά των επτά σοφών της αρχαιότητας.

Η επιλογή του απ’ τους Αθηναίους για άρχοντα μετά απ’ το Φιλόμβροτο, ήταν που αναγνώρισαν την σοφή γνώμη του, ότι «η ισότητα δεν προκαλεί πόλεμο».

Άνδρας πλέον, τριάντα εννέα χρονών μπαίνει στην πολιτική αρένα της Αθήνας στο πιο κρίσιμο σημείο που η διάσταση ανάμεσα στους φτωχούς και στους πλουσίους βρισκόταν σε πλήρη και αναίσχυντη ανάπτυξη. Μετά απ’ την απόπειρα του Κύλωνα να γίνει τύρρανος των Αθηνών 600 π. Χ. επικράτησε πάλι η προηγούμενη παλιά πολιτική διχοστασία δηλαδή να διαιρεθεί η πόλη σε τρία κόμματα. Στους Πεδιείς ολιγαρχικούς, στους Διάκριοις μερικός πιο δημοκρατικοί και στους Παραλοίς που επέλεγαν ένα μικτό πολιτικό σύστημα. Ο λαός τότε δανειζόταν χρήματα με υποθήκη τα σώματά τους και δούλοι διαβιούσαν πια στην κυριαρχία των δανειστών τους ή εξαναγκαζόντουσαν να πουλούν τα παιδιά τους κι έφευγαν μακριά της Αθήνας κυνηγημένοι απ’ την άδικη σκληρότητα των δανειστών τους.

Ο κυριότερος εκ των νόμων του, εκείνος της σεισάχθειας (= απόσεισης βαρών,) επετεύχθη δια της σοφής διοικήσεως και της νομοθεσίας γλιτώνοντας από τον κίνδυνο ακόμα και του αφανισμού της πόλης. Έρχεται λοιπόν η σωτηρία απ’ των συχνών επαπειλούμενων στάσεων με την απεριόριστη εντολή των συμπολιτών του για άρχοντας της εξουσίας. Να τι μας λέει για το νομοθετικό αυτό επίτευγμα του.

Μπρος στου καιρού το δικαστήριο, μάρτυρα

άριστον έχω την τρανή μητέρα εγώ

των θεών του Ολύμπου, τούτη δω τη μαύρη Γη,

που πάνωθέ της πέτρες σήκωσα πολλές,(*)

των χρεών σημάδια. Σκλάβα πρώτα αυτή ‘τανε

και τώρα λεύτερη είναι κι Αθηναίους πολλούς,

που δίκια ή άδικα είχαν πουληθεί μακριά,

στη θεόχτιστη πατρίδα τους ξανάφερα

άλλοι που χρέη αβάσταχτα τους πιέζανε,

μόνοι είχαν φύγει, και γυρνώντας δω κι εκεί

την αττική την γλώσσα είχαν ξεχάσει πια,

κι απ’ της σκλαβιάς άλλοι υπέφεραν τη ντροπή

εδώ στον τόπο, μπρος στ’ αγρίεμα τρέμοντας

των αφεντάδων. Όλους τους λευτέρωσα.

Και βία μαζί και δίκιο συνταιριάζοντάς τα

τα ‘φερα τούτα εγώ ως την άκρη, δυνατά,

έτσι όπως είχα τάξει…

Ο συμβιβασμός της κραταιάς αριστοκρατίας με την όλο και περισσότερο αυξανόμενη κατώτερη τάξη, πάταξε την τότε κακοδαιμονία των Αθηνών και που άρχισε να βαδίζει προς την παγκόσμια γνωστή σήμερα Δημοκρατία.

«Η ευνομία σταματά τη διχόνοια και την οργή της φοβερής έριδας κάτω δε απ’ την εξουσία της όλα στην ανθρώπινη κοινωνία είναι ταιριαστά και συνετά. Η ευνομία πρέπει να είναι το βασικό γνώρισμα του δημοκρατικού καθεστώτος ενώ η δυσνομία φέρνει στο κράτος μύρια κακά», έλεγε ο σοφός Σόλων.

Ο ίδιος άνηκε σε αριστοκρατική οικογένεια ( του γένους των Κοδρικών ) ήταν γιός του πλούσιου Εξηκεστίδη. Με την πολιτική δράση και το ποιητικό του έργο βοήθησε να σταματήσει η τότε κοινωνική αδικία όπου ήταν απλωμένη σε τεράστια έκταση μέσα στον πολιτικό βίο.

Τα ταξίδια του Σόλων πριν την πολιτική θητεία του σε σχεδόν όλα τα γνωστά κέντρα εμπορείου του δώρισαν την μεστή σκέψη και ήθος με άνεση να εργάζεται στην αρετή της σοφίας.

Αφού έφερε στην πόλη μια σχετική ισορροπία, αλλά και επειδή είχε κουραστεί απ’ την μεμψιμοιρία των συμπολιτών του ζήτησε απ’ τους Αθηναίους δεκαετή άδεια, διότι κρατούσε την ελπίδα πως σε αυτό το χρονικό διάστημα θα είχαν παιδαγωγηθεί απ’ τους νόμους του.

Αμέσως μετά τον βρίσκουμε στην Αίγυπτο να μένει: «κοντά στην Κανωβίδα ακτή που χύνεται ο Νείλος », όπως μας λέει ο ίδιος σε κάποιο στίχο του.

Σύναψε φιλία με τους λογιότατους ιερείς, Ψένωφι τον Ηλιουπολίτη και τον Σώγχι τον Σάιτο, φυσικά κοντά σε τέτοιας μορφής ανθρώπων η φιλοσοφία ήταν μια καθημερινή απασχόληση. Ο Σόλων θέλησε κάποτε να τους πει για τον κατακλυσμό του επονομαζόμενου Δευκαλίωνα –γενάρχη των Ελλήνων- που γνώριζαν σαν αρχαιότατη παράδοση στην Ελλάδα. Ένας εκ των δύο, ο ποιο ηλικιωμένος του είπε:

<< Ω Σόλων, Σόλων, ‘Έλληνες αεί παίδες έστε, γέρων δε ‘Ελλην ουκ έστιν. >> Δηλαδή :

« Σόλων, Σόλων οι Έλληνες αιωνίως παιδιά είσαστε, γέρος Έλληνας δεν είναι.»

Ο Σόλων ρωτά: << Πως; τι τούτο λέγεις; >> «Πως, αυτό γιατί το λες;» Ο ιερέας του απάντησε:

<< Νέοι εστέ, ειπείν, τας ψυχάς πάντες ουδεμίαν γαρ εν αυταίς έχετε δι’ αρχαίαν ακοήν παλαιά δόξαν ουδέ μάθημα χρόνω παλιόν ουδέν.>>

« Νέοι είσαστε γιατί όλοι δεν έχετε ακούσει καμία παλιά γνώση, η ψυχή σας δεν μαθήτευσε στην αρχαία δόξα.»

Και συνεχίζουν οι ιερείς να του αποκαλύπτουν:

<<…οι πρώτον μεν ένα κατακλυσμόν μέμνησθε πολλών έμπροσθεν γεγονότων, έτι δε το κάλλιστον και άριστον γένος επ’ ανθρώπους εν τη χώρα τη παρ΄υμίν ουκ ίστε γεγονός, εξ ών τε και πάσα η πόλις έστι τα νύν υμών…Πολλά μεν ουν υμών και μεγάλα έργα της πόλεως τήδε γεγραμμένα θαυμάζεται, πάντων γε μην έν υπερέχει μεγέθει και αρετή λέγει γαρ τα γεγραμμένα, όσην η πόλις υμών έπαυσε ποτε δύναμιν ύβρει πορευομένην άμα επί πάσαν Ευρώπην και Ασίαν, έξωθεν ορμήθεισαν εκ του Ατλαντικού πελάγους. Τότε γαρ πορεύσιμον ην το εκεί πέλαγος νήσον γαρ προ του στόματος είχεν, ο καλείτε, ως φατε υμείς Ηρακλέους στήλας η δε νήσος άμα Λιβύης ην και Ασίαν μείζων, εξ ης επιβατόν επί τας άλλας νήσους τοις εγίγνετο πορευομένοις, εκ δε των νήσων επί την καταντικρύ πάσαν ήπειρον την περί τον αληθινόν εκείνον πόντον…Εν δε δη τη Ατλαντίδι νήσω ταύτη μεγάλη συνέστη και θαυμαστή δύναμις βασιλέων, κρατούσα μεν άπασης της νήσου , πολλών δε άλλων νήσων και μερών της ηπείρου προς δε τούτοις έτι των εντός τήδε Λιβύης μεν ήρχον μέχρι προς Αίγυπτον, της δε Ευρώπης μέχρι Τυρρηνίας …Τότε ουν υμών, ω Σόλων, της πόλεως η δύναμις εγένετο εις άπαντας ανθρώπους διαφανής αρετή τε και ρώμη εγένετο πάντων γαρ προστάσα ευψυχία και τέχναις όσαι κατά πόλεμον, τα μεν των Ελλήνων ηγουμένη τα δ’ αυτή μονωθείσα εξ ανάγκης των επί τους εσχάτους αφικομένην κινδύνους δε μήπω δεδουλωμένους διεκώλυσε δυολωθήναι, τους δ’ άλλους όσοι κατοικούμεν εντός όρων Ηρακλείων αφθόνως άπαντας ηλευθέρωσεν.>>

Μεταφραζόμενα:

«Οι Έλληνες μόνο ένα κατακλυσμό θυμάστε ενώ υπάρχουν πιο μπροστά πολλά γεγονότα, δεν γνωρίζετε πως η χώρα σας έδωσε το πλέον καλύτερο και άριστο ανθρώπινο γένος απ’ το οποίο κατάγεσαι εσύ και οι συμπολίτες σου… Πολλά και μεγάλα της πόλεώς σας γραμμένα εδώ θαυμάζονται. Απ’ αυτά ένα όμως υπερέχει σε μεγαλοσύνη και αρετή. Λέγουν για τούτο τα γραμμένα μας. Τότε η δύναμη της πόλης σας κατέστρεψε την τεράστια εχθρική δύναμη η οποία με αλαζονεία εξόρμησε από έξω, απ’ τον Ατλαντικό ωκεανό. Ταυτόχρονα εξορμούσε κατά της Ευρώπης και της Ασίας, γιατί τότε το πέλαγος εκεί μπορούσε κάποιος να το διαβεί επειδή στην είσοδό του την αυτή, που εσείς ονομάζεται στήλες του Ηρακλέους ( το σημερινό Γιβραλτάρ ), υπήρξε ένα νησί που ήταν μεγαλύτερο απ’ την Λιβύη και την Ασία ενωμένες, από τούτης μετακινιόντουσαν οι άνθρωποι και μπορούσαν ν’ αποβιβαστούν στ’ άλλα νησιά όπου απ’ αυτά κατόπιν σε ολόκληρη την απέναντι ήπειρο που βρισκόταν γύρω απ’ τον αληθινό εκείνο ωκεανό… Στην Ατλαντίδα οργάνωσαν μεγάλη αξιοθαύμαστη δύναμη οι βασιλιάδες, με αυτήν κυρίευσαν όλη τη νήσο, πολλά δε ακόμα νησιά και τμήματα της ηπείρου, εκτός τούτων εξουσίαζαν οι βασιλιάδες εκείνοι απ’ τα ευρισκόμενα του στομίου μέρη ( σημερινή Μεσόγειο θάλασσα ), την Λιβύη μέχρι την Αίγυπτο και την Ευρώπη μέχρι την Τυρρηνίας…

Τότε Σόλων η δύναμις της πόλεώς σας φάνηκε εξαιρετική μεταξύ όλων των ανθρώπων, με αφορμή την ανδρεία της και εξ αιτίας της αρετής της. Αφού με τις πολεμικές τέχνες ξεπέρασε όλους στην ανδρεία, πότε αρχόμενη των Ελλήνων πότε και τελείως μόνη της κατ’ ανάγκη, γιατί οι άλλοι την εγκατέλειψαν και αφέθηκε έρμη στους έσχατους κινδύνους κατανίκησε τους επιδρομείς (Άτλαντες), έστησε τρόπαια εναντίον τους, εμπόδισε να υποδουλωθούν όσοι δεν είχαν υποδουλωθεί και απελευθέρωσαν χωρίς καμιά αξίωση όλους εμάς που είμαστε μέσα των Ηρακλείων στηλών.»

Κατόπιν ταξίδευσε για την Κύπρο κοντά στον βασιλιά Φιλόκυπρο όπου τον βοήθησε με τις γνώσεις του να μεταθέσει την πόλη του σε πεδιάδα, να την κάνει μεγαλύτερη όπου ο Φιλόκυπρος προς τιμή του, ονόμασε την νέα πόλη Σόλους. Μετά από παράκληση του Κροίσου πήγε στις Σάρδεις κι έζησε καιρό στην παρέα του Κροίσου. Κατόπιν επέστρεψε στην Αθήνα πάλι, την βρήκε σε μικρότερες αναταραχές, όμως εξακολουθούσαν να έχουν σε ισχύ τους νόμους του όπου και πέθανε το 559 π. Χ. την εποχή που στην Αθήνα ήταν άρχοντας ο Ηγέστρατος. Αφού τον έκαψαν με όλες τις τιμές (αρχαίο έθιμο), την τέφρα του την διέσπειραν γύρω της νήσου Σαλαμίνας.

Στα πιο χαρακτηριστικά ρητά και αποφθέγματα του συγκαταλέγονται και τα εξής:

1) “Γηράσκω δ` αεί πολλά διδασκόμενος” = «Προχωρώ σε ηλικία, πάντα πολλά νέα πράγμα μαθαίνοντας.»

2) “Συμβούλευε μη τα ήδιστα, αλλά τα άριστα” = «Ας συμβουλεύεις στους άλλους όχι τα πιο πολύ ευχάριστα, αλλά τα καλύτερα.»

3) “Νουν ηγεμόνα ποιού” = «Κάνε το νου σου κυρίαρχο.»

(*) Στα χωράφια που βάζανε υποθήκη τοποθετούσαν λιθάρια και που σήμαιναν ότι ήταν υποθηκευμένα.

Βιβλιογραφία: Πλάτωνος, Τιμαίος και Κριτίας εκδόσεις Πάπυρος. Θησαυρός σοφίας της Αρχαίας Ελλάδας, εκδόσεις Ορφανίδη. Ιστορία και ανθολογία της αρχαίας Ελληνικής σκέψης,Θανάσης Μητσόπουλος. Εγκυκλοπαίδειες: Ελευθερουδάκη, Ήλιος , Για σας παιδιά, εκδόσεις Αυλός. A. E. Taylor, ΠΛΑΤΩΝ. Cornford F. M., Plato’s Cosmology, Cambridge 1937.

Κωνσταντίνος Γεράκης. (Constantine Phaulkon, จ้าพระยา วิ ชาเยนทร์, Monssier Constence Phaulkon).

Πηγή Εικόνας:http://mpetskas.blogspot.com/2011/06/blog-post_9038.html

Εμείς, οι Έλληνες, λέμε μια ‘’περιπαικτική’’ παροιμία για την εξάπλωσή /ύπαρξή μας επάνω στον πλανήτη: ‘’όποια πέτρα κι αν σηκώσεις έναν Έλληνα θα βρεις’’.

Ο πρώτος πρέσβης, Abbe de Choisy, της Γαλλικής πρεσβείας στην Ταϊλάνδη το 1685, έγραφε τότε για έναν Έλληνα πρωτοσύμβουλο και πρωθυπουργό του βασιλείου του Σιάμ (σημερινή Ταϋλάνδη), τον Monssier Constence Phaulkon:

"Είναι ένας ξεχωριστός άνθρωπος, από εκείνους τους μοναδικούς στον κόσμο, που έχουν το πιο οξυδερκής πνεύμα, γενναιοδωρία, μεγαλοπρέπεια, αφοβία, και είναι γεμάτος από μεγάλα έργα. Αλλά ίσως, το μόνο που επιθυμεί περισσότερο, είναι να έχει γαλλικά στρατεύματα, για να αναρριχηθεί στα ύπατα αξιώματα, να τον βοηθήσουμε ώστε να κάνουμε τον εαυτό του βασιλιά μετά το θάνατο του βασιλιά Narai, τον οποίο βλέπει σαν επικείμενο. Είναι περήφανος, σκληρός, ανελέητος, και με υπέρμετρη φιλοδοξία. Υποστηρίζει τη διάδοση της χριστιανικής θρησκείας με όλα τα μέσα."

Ποιος ήταν όμως, ο Monssier Constence Phaulkon ή στα ταϊλανδέζικα จ้าพระยา วิ ชาเยนทร์;

Ήταν ο Κωνσταντίνος Γεράκης με καταγωγή απ’ την Κεφαλονιά κι ο πατέρας του Γεώργιος Γεράκης υπήρξε φεουδάρχης τον καιρό τον Ενετών στο νησί. Στην Ταϋλάνδη παντρεύτηκε με την Mari Cuyomar de Pinha και απέκτησαν τρεις γιούς.

Ο Κωνσταντίνος Γεράκης γεννήθηκε στην Κεφαλονιά το 1647. Όταν ήταν περίπου δώδεκα ετών, ο πατέρας του ζήτησε απ’ τον άγγλο πλοίαρχο Χάουαρντ να πάρει μαζί του στο πλοίο τον μικρό Κωνσταντίνο, γιατί στη Κεφαλονιά οι κοινωνικές καταστάσεις ήταν αρκετά επικίνδυνες. Ο Χάουαρντ φρόντισε για τη μόρφωση του Γεράκη, ο οποίος σύντομα έμαθε αγγλικά και πορτογαλικά. Όταν έφτασαν στο Λονδίνο, προσλήφθηκε στην Αγγλική Εταιρεία των Αγγλικών Ινδιών και έτσι άρχισε να ταξιδεύει στις χώρες της Ανατολής, μαθαίνοντας διαρκώς νέες γλώσσες.

Έπειτα από τον περίπλου όλων των γνωστών θαλασσών, σαν υπάλληλος/έμπορας της Αγγλικής Εταιρίας, εγκαθίσταται στην Άπω Ανατολή, όπου εισέρχεται σε εμπορικές επιχειρήσεις στο μέσο μιας φοβερής διαπάλης και ανταγωνισμού ανάμεσα στην Αγγλία, τη Γαλλία, την Ολλανδία και την Πορτογαλία. Έτσι έγινε γνωστός με το όνομα ‘’Κοστάντζο Φαλκόνε’’.
Η φήμη του μεγαλώνει και ο Γεράκης μπαίνει στην αυλή του βασιλιά του Σιάμ. Λίγο-λίγο κερδίζει την εμπιστοσύνη του βασιλιά: γίνεται ευνοούμενός του, ύστερα πρωθυπουργός του την περίοδο 1683 - 1688. Τότε ο Κωνσταντίνος βρίσκεται στον κολοφώνα της δύναμής του. Είναι επιφορτισμένος να υποδεχθεί μια πρεσβεία του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ΄ και εκτελεί στην εντέλεια αυτό το έργο, εξυπηρετώντας με πολλή επιδεξιότητα τα συμφέροντα του βασιλείου και τα δικά του. Έκανε μεγάλη περιουσία και με δική του πρωτοβουλία το 1684 ξεκίνησαν οι συνομιλίες με την Γαλλία για εμπορική συνεργασία που τελικά επιτεύχθηκε το επόμενο έτος. Η συμφωνία αυτή όμως οδήγησε σε πόλεμο το Σιάμ με την Αγγλική εταιρεία ανατολικών Ινδιών η οποία έληξε με την αποβίβαση στο Σιάμ Γαλλικής στρατιωτικής δύναμης. Ο Γεράκης τιμήθηκε από τον Γάλλο βασιλιά με τον τίτλο του Ιππότη του τάγματος του Αγίου Μιχαήλ και Αγίου Πέτρου .
Το 1688 ο βασιλιάς Ναράι αρρώστησε βαριά από άγνωστη ασθένεια δίνοντας την ευκαιρία στους αντιπάλους του να δράσουν. Τον Μάιο, του ίδιου χρόνου, ο Γεράκης προσκλήθηκε στην πρωτεύουσα του Σιάμ , Αγιουτάγια, σε συνάντηση με τον Φεράτσα ο οποίος ήταν ο ηγέτης της αντιβασιλικής παράταξης. Ο Φεράτσα αιχμαλώτισε τον Γεράκη, με την κατηγορία της προδοσίας, και αφού βασανίστηκε επί 5 μέρες αποκεφαλίστηκε στις 5 Ιουνίου 1688, αρνούμενος την κατηγορία. Στις 11 Ιουλίου πέθανε και ο Βασιλιάς Ναράι. Ο Φεράτσα ανακηρύχθηκε βασιλιάς και έδιωξε όλους τους ξένους οδηγώντας την χώρα σε απομόνωση και τέλος την κατοχή της από την Βιρμανία.

Η συναρπαστική ζωή του έγινε μυθιστόρημα στην αγγλόφωνη πεζογραφία. Κυκλοφόρησε το 2001 και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Τροχαλία. Συγγραφέας : Κιφ - Φοξ Κλερ Μεταφραστής : Τσάγκας Νίκος.
Τίτλος της μυθιστορηματικής βιογραφίας: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΕΡΑΚΗΣ, Ο υπουργός των μουσώνων.

Βιβλιογραφία:

Γιώργου Σιώρη: ‘’Γεράκης: Ο Έλληνας πρωτοσύμβουλος στην αυλή του Σιάμ’’. Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ 1993.

Κωνσταντίνος Γεράκης - Ο υπουργός των Μουσώνων , Κλερ Κιφ-Φοξ, Εκδόσεις Τροχαλία 2001.΄

Αρχιεπίσκοπος πρώην Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιάκωβος (κατά κόσμο Γεώργιος), Βαβανάτσος (1895-1984).

Πηγή εικόνας:http://www.hellenica.de/Griechenland/Religion/GR/IakovosIII.html

Είναι δύσκολο να γράψεις για έναν ιεράρχη σαν τον Ιάκωβο, όπου το ποιμαντικό έργο του φάνηκε ως Μητροπολίτη Αττικής και Μεγαρίδος σε τραγικές για τη χώρα εποχές, καθώς έκανε την επαρχία του πρότυπο διοικητικής, οργανωτικής και πνευματικής δράσης για όλες τις άλλες μητροπολιτικές επαρχίες του ελλαδικού χώρου. Ενώ την περίοδο της Κατοχής ανέπτυξε πολυποίκιλη δράση εθνική και ανθρωπιστική και κατά τον Εμφύλιο Πόλεμο κατάφερε να άρει την ποιμαντική του προσπάθεια πάνω από τις διαχωριστικές πολιτικές γραμμές.
Σε χρόνους δύσκολους για την Ελλάδα, με φτώχια, την εμπλοκή της χώρας σε δύο παγκόσμιους πολέμους, σένα Εμφύλιο, δύο δικτατορικά καθεστώτα και σε μια Εκκλησία που τη ‘’διοικούσε’’ η παρασκηνιακή δράση του παλατιού, πολιτικών και παρεκκλησιαστικών παραγόντων. Ο προοδευτικός τούτος και ρηξικέλευθος ιεράρχης βρέθηκε σοβαρά αντιμέτωπος και με τις δύο μεγάλες δικτατορίες της 4ης Αυγούστου και της 21ης Απριλίου (ενώ είχε προσφέρει τα μέγιστα στην Ελλάδα και το ποίμνιό του), και διώχθηκε από τα στελέχη τους. Η υπόθεση δε της εκλογής και της πτώσης του από τη θέση του προκαθημένου της Εκκλησίας της Ελλάδος υπήρξε μείγμα παρασκηνιακής δράσης πολιτικών, εκκλησιαστικών και παρεκκλησιαστικών ομάδων…
Το εντυπωσιακότερο ακόμη, είναι που συναντά κανείς στην ιστορία της Εκκλησίας της Ελλάδος το ρόλο του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και τη σύγκρουσή του με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή για τη μεγαλύτερη ίσως εκκλησιαστική κρίση που σημειώθηκε τα τελευταία 50 χρόνια. Όπου αφορούσε τον διακεκριμένο Αρχιερέα Ιάκωβο με τη μεγάλη μόρφωση και τιμημένο με τον Μεγαλόσταυρο του Βασιλικού Τάγματος του Γεωργίου, ο οποίος εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και για δώδεκα μόνο ημέρες στις αρχές του 1962!
Υπήρξε η ποιο αμφιλεγόμενη μορφή της εκκλησίας μας, αλλά συνάμα και ο Άνθρωπος που διεκδικούν οι περισσότεροι ‘’κύκλοι’’ ότι τους ανήκει! Παραδείγματος χάριν: Οι Τέκτονες, οι αριστεροί, οι αντιστασιακοί, οι δεξιοί, οι προοδευτικοί κτλ.
Ένα μικρό δείγμα σας παραθέτω αμέσως: Ο Γιάννης Ρέγκας, αγωνιστής του αντιδικτατορικού αγώνα, στην εκπομπή του Στέλιου Κούλογλου ‘’Ρεπορτάζ χωρίς σύνορα’’ (Ημερομηνία προβολής 14/11/2005), ανέφερε σχετικά με τον Αρχιεπίσκοπο Ιάκωβο: ‘’Μας ζήτησε να μας γνωρίσει ο τέως Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιάκωβος ο Βαβανάτσος, γύρω από τον οποίο είχαν υπάρξει προδικτατορικά σοβαρά προβλήματα και ο οποίος ήταν και μια εξέχουσα προσωπικότητα της αντίστασης. Την επαφή με τον Ιάκωβο είχα την τιμή να την κάνω εγώ. Ζήτησε εμένα ο Ιάκωβος. Κρατούσε επαφή μαζί μας, ζήτησε την γυναίκα του Λεωνίδα και ζήτησε ο Ιάκωβος να συναντηθεί με τα παιδιά της δίκης. Ο Κώστας, ο Φώτης, ο Σπηλιώτης είχαν πάει στην φυλακή και την συνάντηση την έκανα εγώ μαζί του. Και διατήρησα αυτές τις σχέσεις μαζί του μέχρι το τέλος της ζωής του. Ο οποίος ήταν ένα πρόσωπο, αυτό το κομμάτι της ζωής του δεν έχει αναδειχθεί, όλος ο παράνομος μηχανισμός του ΕΛΑΣ των υπολοίπων, Μεγαρίδος(1) και των υπολοίπων της Αττικής ήταν σε εκκλησίες τις οποίες τις κάλυπτε ο Ιάκωβος ο Βαβανάτσος. Ήταν ένα πρόσωπο εξαιρετικών δυνατοτήτων και πολύ μεγάλου κύρους και είναι και ο μοναδικός Μητροπολίτης γιατί είχε πια παραιτηθεί από Αρχιεπίσκοπος ο οποίος δεν δέχτηκε να παραιτηθεί στην χούντα. Ο Σπαντιδάκης τον επισκέφθηκε και ζήτησε την παραίτησή του. Ο μοναδικός που δεν παραιτήθηκε και τον έδιωξε λέγοντάς του ότι πηγαίνετε κύριοι, εγώ έχω Ιερά Σύνοδο, εσείς να πάτε στον στρατό σας, όλοι οι άλλοι Μητροπολίτες παραιτηθήκανε.’’
Η τραγική τούτη μορφή της σύγχρονης ελληνικής εκκλησιαστικής ιστορίας κατηγορήθηκε με συνωμοτικές διαδικασίες απ’ τις παραεκκλησιαστικές οργανώσεις για «σεξουαλικά ανορθόδοξα ήθη»…

(1) Σε παλαιότερο άρθρο μου έχω γράψει για την Ι. Μ. Κυπαρισιωτίσσης και Αγίου Ιεροθέου Μεγάρων και την αντιστασιακή δράση των μοναζουσών την περίοδο της κατοχής.